Toshlar paydo bo‘lishining asosiy sabablari:
Buyrak va siydik yo‘llarining tug‘ma nuqsonlari (siydik dimlanishi);
Moddalar almashinuvining buzilishi (kalsiy, oksalat, siydik kislotasi tuzlari);
Siydik yo‘llari infeksiyalari;
Kam suyuqlik ichish va issiq iqlim sharoiti.
Qachon zudlik bilan shifokorga ko‘rsatish kerak?
Bel, yonbosh yoki qorinning pastki qismidagi to‘satdan tutadigan qattiq og‘riqlar;
Kichik yoshdagi bolalarda siyganda bezovtalik, yig‘lash va oyoqlarini qorniga tortish;
Siydik rangining o‘zgarishi (pushti, qizg‘ish yoki loyqa cho‘kma);
Tez-tez va og‘riqli siyishga chaqiriqlar, ko‘ngil aynishi yoki tana haroratining ko‘tarilishi.
Diagnostika qanday o‘tkaziladi?
Buyrak va qovuq UTT (UZI): xavfsiz va asosiy tekshiruv usuli;
Umumiy va biokimyoviy siydik tahlillari;
Past dozali kompyuter tomografiyasi (KT): toshni maydalash yoki olishdan oldin aniq o‘lcham va joylashuvni bilish uchun.
Zamonaviy davolash usullari:
Kichik toshlar (3–4 mm gacha): to‘g‘ri ichish rejimi va dori vositalari yordamida ko‘pincha o‘zi tushadi.
Katta toshlar: kesmalarsiz, kam invaziv usullar bilan — masofadan zarba to‘lqini bilan maydalash, egiluvchan endoskopiya yoki mayda teshikcha orqali lazer yordamida bartaraf etiladi.
Asosiy profilaktika — kun davomida yetarli miqdorda toza suv ichish, sho‘r va tez tayyorlanadigan (fastfud) taomlarni cheklash hamda muntazam ravishda UTT nazoratidan o‘tib turishdir.
